Παλιρροια των αισθησεων

Αγαπώ τις εκπλήξεις, τους τίτλους που με παραξενεύουν και με υποχρεώνουν να αναρωτηθώ τι να κρύβεται πίσω από τις λέξεις, ιδίως όταν οι συγγραφείς τους είναι  άνθρωποι του γραπτού λόγου που  παρακολουθώ χρόνια, οι οποίοι με έχουν συνηθίσει σε μια άλλη θεματολογία. Τέτοια είναι η περίπτωση της Κατερίνας Σχινά,   έγκριτης κριτικού λογοτεχνίας και εξαιρετικής μεταφράστριας. Με εύλογη, λοιπόν, απορία ξεκίνησα την ανάγνωση του βιβλίου της  «Η Καλή και η Ανάποδη», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κίχλη, αδυνατώντας να φανταστώ πώς θα μπορούσε ένα βιβλίο για το πλέξιμο να ενδιαφέρει εμένα, που ουδέποτε έπιασα βελόνες πλεξίματος και έχω να κεντήσω από τότε που τελείωσα το δημοτικό.      Προτού καν ολοκληρώσω την ανάγνωση των πρώτων σελίδων, το βιβλίο με είχε συνεπάρει με την αθόρυβη δύναμή του, την αμεσότητα, τη ζωντάνια, το πρωτότυπο κοινωνικοπολιτικό σχόλιο. Η Σχινά αποδείχτηκε επιδέξια «πλέκτρια» ιδεών και συναισθημάτων, εναλλάσσοντα...

     Καλοκαιρινό Σαββατόβραδο στην Κινέτα, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, σε μια παλιά οικογενειακή έπαυλη, που θυμίζει εκείνες των αστυνομικών μυθιστορημάτων… Είχα μόλις ολοκληρώσει την ανάγνωση του συλλογικού έργου «Η επιστροφή του αστυνόμου Μπέκα» – από τις πιο ατμοσφαιρικές προτάσεις των εκδόσεων Καστανιώτη, τόσο ως περιεχόμενο όσο και ως αισθητική – και ταξίδευα με τη φαντασία μου στην Αθήνα του Γιάννη Μαρή, στην καθημερινότητα του ’50 και του ’60 που οι δεκαπέντε   συγγραφείς του βιβλίου ζωντάνεψαν επιδέξια στα διηγήματά τους, όταν μια γνώριμη φιγούρα ξεπρόβαλλε από τις σκιές του κήπου και κάθισε απέναντί μου.     – Δημοσιογράφος Μακρής, μου συστήθηκε αγγίζοντας το γείσο της ρεπούμπλικας.     Δεν ήμουν προετοιμασμένη για μια τέτοια συνάντηση. Τον ρώτησα αν ήθελε να του προσφέρω κάτι.           – Έχω ό,τι χρειάζομαι, απάντησε εκείνος κι έδειξε με νόημα το βιβλίο που κρατούσα στ...

Το καλοκαίρι ήρθε τρέχοντας φέτος, κλώτσησε τα χαλιά τρομάζοντας τους γάτους μου, άνοιξε τα παράθυρα και φώναξε «φύγαμε θάλασσα!» Εντελώς εσωτερικού χώρου, εντελώς χειμερινή και εντελώς απροετοίμαστη βρέθηκα ξαπλωμένη στην ακροθαλασσιά, εξοπλισμένη μόνο με τα απολύτως απαραίτητα : τρία βιβλία. Τρία βιβλία που αποδείχτηκαν η καλύτερη γέφυρα από την παγωνιά του χειμώνα (κι αν ήταν πολικός φέτος, από κάθε άποψη) στ o χουζούρεμα του καλοκαιριού (επιτρέπεται η λέξη «χουζούρεμα» ή απαγορεύτηκε μετά το δεύτερο μνημόνιο;)  Τα συνιστώ λοιπόν σε όσους θέλουν να χουζουρέψουν παρανόμως στη βρεγμένη άμμο και στις ξαπλώστρες της παραλίας, με ένα βιβλίο που θα τους συγκινήσει χωρίς να τους καταθλίψει και θα τους ψυχαγωγήσει χωρίς να υποτιμήσει τη νοημοσύνη τους, τρυφερό, δροσερό κι ευκολοδιάβαστο.    «Για μια χούφτα βινύλια» , της Χίλντας Παπαδημητρίου, εκδόσεις Μεταίχμιο. Αρτιότατο, καλογραμμένο και πρωτότυπο αστυνομικό μυθιστόρημα, από τα πιο ενδιαφέροντα της σύγχρονη...

Δημοσθένης Κούρτοβικ             Μην είμαστε μεμψίμοιροι, η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία προσφέρει ποικιλία, ποιότητα και ποσότητα, ανάμεσα σε δεκάδες αδιάφορα κείμενα οπωσδήποτε θα βρεθεί κάποιο να μας συγκινήσει, εκεί που φαίνεται όμως να πάσχει είναι στην πρωτοτυπία. Διψούμε για μια καινοτόμα θεώρηση του κόσμου, για μια φρέσκια οπτική, τώρα περισσότερο από ποτέ, γιατί ξέρουμε ότι συχνά αρκεί μια αιρετική ματιά για να μας βάλει ιδέες, να ενεργοποιήσει τη δημιουργική φαντασία μας.         Δε λείπουν τα καλά βιβλία, ούτε τα βαθυστόχαστα, ούτε τα ψαγμένα, ούτε τα τεκμηριωμένα, λείπει η νοητική πρόκληση που προσφέρει το αναπάντεχο, αλλάζοντας πονηρά τους όρους του παιγνιδιού και λασκάροντας τα σφραγισμένα παράθυρα της στερεοτυπικής μας αντίληψης. Βρίσκεται συνήθως κρυμμένο πίσω από τη δομή, τη γλώσσα, την ιδέα, αλλά δύσκολα περιγράφεται. Αναγνωρίζεται από τις ηλεκτρικές εκκενώσεις που μας διαπερνούν κατά την αν...

Από τον ήχο του ακάλυπτου στον εύηχο στίχο Ποίηση δεν είναι μόνο η αλήθεια των εννοιών, αλλά και η αλήθεια των ήχων. Συχνά το ακουστικό αποτέλεσμα (η τονικότητα, οι παρηχήσεις, οι αντηχήσεις) είναι φορέας ισχυρότατων μηνυμάτων, που εμπλουτίζει το συναισθηματικό και νοσταλγικό περιεχόμενο των στίχων, κάνοντας τις λέξεις πιο διαπεραστικές. Αφουγκραστείτε το παρακάτω τετράστιχο της Κάλλιας Παπαδάκη, που, μαζί με τον τίτλο του, συνθέτει μια τρυφερή ελεγεία και ταυτόχρονα μια μελωδικότατη συμφωνία από υποστυλώματα που τρίζουν, πόρτες που γέρνουν σκούζοντας, σανίδια που στενάζουν κάτω από αβέβαια βήματα, (προσέξτε τις παρηχήσεις του ρω, του γάμα και του μι, την αναχαίτιση που προκαλεί το θήτα στον πρώτο στίχο και την εκρηκτική έναρξη του τίτλου με κάπα και ρω. Ακόμη, δείτε πού σταματάει η ανάσα).     κρακς Μικρές χαραγματιές συθέμελα η σιωπή αυτών που δεν έχουν ειπωθεί · ακόμη μικρές χαραγματιές οι ρωγμές στα σπίτια Ποιητική Συλλογή «Λεβάντα στο Δεκέμβρη», εκδόσεις Πόλις, ...

     Να μια νουβέλα που ξαφνιάζει, ένα λογοτεχνικό διαμαντάκι. Βασιλική Πέτσα: "Θυμάμαι". Από τη μία το θέμα του: η δολοφονία ενός υπερήλικα από δύο έφηβες, τοποθετημένο ρεαλιστικότατα στην ελληνική επαρχία. Από την άλλη ο τρόπος αφήγησης: η πλοκή συμπληρώνεται σαν παζλ μέσα από ομολογίες και εκμυστηρεύσεις πρωταγωνιστών και κομπάρσων, που ούτε καν μας συστήνονται (έξοχο), υποχρεώνοντάς μας να συμπεράνουμε την ταυτότητα του καθενός. Αφού δεν υπάρχει ουδέτερος αφηγητής και οι συμμετέχοντες καταθέτουν την υποκειμενική τους άποψη, έχουμε κάθε λόγο να αμφιβάλλουμε για τις προθέσεις, την ειλικρίνεια, ακόμη και την αντιληπτική τους ικανότητα. Το πράγμα γίνεται ακόμη καλύτερο επειδή τα αίτια του φόνου δεν διευκρινίζονται – η συγγραφέας μας αποκαλύπτει την ψυχολογική επίπτωση της πράξης σε κάθε μία από τις δράστριες, αλλά όχι τι τις οδήγησε στο έγκλημα. Αναγκαζόμαστε λοιπόν, σαν ντεντέκτιβ, να συνδυάσουμε φράσεις που βρίσκουμε σκόρπιες στις καταθέσεις, να αναρωτηθούμε για τ...

                 Κάθε βιβλίο έχει τον αναγνώστη του, συνηθίζουμε να λέμε, αλλά πιστεύω ότι και κάθε στιγμή ενός αναγνώστη έχει το βιβλίο της. Υπάρχουν ώρες που αναζητούμε την περιπέτεια, άλλες που λαχταρούμε να γελάσουμε, να προβληματιστούμε, να σαρκάσουμε, ώρες που νιώθουμε ευσυγκίνητοι, ρομαντικοί, θυμωμένοι, μόνοι, κουρασμένοι, μπερδεμένοι. Αν είμαστε τυχεροί, θα πέσει στα χέρια μας το κατάλληλο βιβλίο που θα γεμίσει με λέξεις το βουβό συναίσθημα και θα μας προσφέρει αυτό ακριβώς που έχουμε ανάγκη. Τέλος καλοκαιριού, απόγευμα Κυριακής, με τις ακτίνες του σούρουπου να μπαίνουν από την μπαλκονόπορτα και την τηλεόραση κλειστή, γιατί δεν άντεχα να ακούω άλλο την ειδησιογραφία του τρόμου, βρέθηκα απορροφημένη (και ευγνώμων) σε έναν κόσμο καλλιτεχνικής τρυφερότητας και νοσταλγίας.            Λάκης Παπαστάθης, «Το καλοκαίρι θα παίξει την Κλυταιμνήστρα», μια συλλογή διηγ...